Wakacje składkowe w ZUS: kto może wziąć miesiąc bez składek i jak złożyć wniosek
Wakacje składkowe możesz w 2026 roku wziąć już tylko za listopad albo grudzień, jeśli nie korzystałeś z nich wcześniej: do 31 października składasz wniosek za listopad, a do 30 listopada za grudzień. Przy pełnym ZUS jeden miesiąc zwolnienia oznacza 1926,76 zł składek mniej, jeśli opłacasz dobrowolne chorobowe. To ulga, która nie przerywa zapisu składek na emeryturę, ale wymaga pilnowania terminu. ZUS rozpatruje wnioski złożone wyłącznie w miesiącu poprzedzającym wybrany miesiąc. Od 2021 roku prowadzę własną firmę doradczą, więc wiem, że terminy urzędowe lepiej mieć zapisane w kalendarzu. Opisuję stan prawny na 30 września 2026 roku.
Co obejmują wakacje składkowe, a czego nie: składka zdrowotna zostaje
Wakacje składkowe to zwolnienie z opłacenia za jeden wskazany miesiąc kalendarzowy własnych składek przedsiębiorcy na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe. Zwolnienie może objąć także składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, jeśli podlegałeś mu w miesiącu wniosku i w miesiącu poprzednim, oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli je opłacasz (ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 17a i art. 32 ust. 2).
Składka zdrowotna zostaje do zapłaty w zwykłej wysokości i terminie. Ulga nie obejmuje też składek za pracowników. Możesz skorzystać z niej raz w roku kalendarzowym i sam wybierasz miesiąc. Firma działa normalnie, nie musisz zawieszać działalności. Zwolnienie obejmuje składki od najniższej obowiązującej cię podstawy. W miesiącu wakacji podstawy nie pomniejsza się proporcjonalnie, nawet jeśli przez część miesiąca chorujesz albo przestajesz podlegać ubezpieczeniom (ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18d). Szczegóły i przykłady opisują zasady wakacji składkowych na stronie ZUS.
Wakacje składkowe 2026: kto może skorzystać z wakacji składkowych
Warunki wakacji składkowych wymienia art. 17a ustawy. Jeśli chcesz wziąć wakacje składkowe 2026, sprawdź, czy spełniasz wszystkie poniższe kryteria:
- W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku miałeś zgłoszonych do ubezpieczeń nie więcej niż 10 ubezpieczonych, wliczając siebie. ZUS uwzględnia osoby podlegające ubezpieczeniu choć przez jeden dzień. Do limitu nie wlicza się między innymi osób na urlopie wychowawczym lub bezpłatnym.
- W ostatnich dwóch latach kalendarzowych przed rokiem wniosku nie miałeś przychodu z działalności albo w co najmniej jednym z tych lat przychód nie przekroczył równowartości 2 mln euro. Przy wniosku w 2026 roku bierzesz pod uwagę lata 2024 i 2025.
- W roku poprzedzającym rok wniosku i w roku wniosku, do dnia jego złożenia, nie wykonywałeś działalności na rzecz byłego pracodawcy, dla którego w roku rozpoczęcia działalności albo rok wcześniej wykonywałeś na etacie czynności z zakresu tej działalności.
- W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku podlegałeś jako przedsiębiorca ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Wystarczy choć jeden dzień podlegania ubezpieczeniom, obowiązkowo albo dobrowolnie.
- Masz dostępny limit pomocy de minimis co najmniej w wysokości zwalnianych składek. Pomoc publiczna otrzymana w ciągu trzech minionych lat nie może przekroczyć 300 tys. euro.
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe obejmie zwolnienie, jeśli podlegałeś mu choć przez jeden dzień zarówno w miesiącu złożenia wniosku, jak i w miesiącu poprzednim. Wniosek można złożyć także podczas zawieszenia działalności, ale w miesiącu poprzedzającym wniosek musisz choć jeden dzień podlegać ubezpieczeniom z działalności. Art. 17a nie wymienia braku zaległości składkowych jako warunku. Szczegóły kryteriów zawiera ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wniosek RWS w eZUS: kiedy złożyć, żeby dostać wybrany miesiąc
Wniosek RWS składasz wyłącznie elektronicznie, z konta płatnika w eZUS. Może to zrobić również pełnomocnik z odpowiednim umocowaniem. We wniosku podajesz między innymi wybrany miesiąc, oświadczenia dotyczące przychodu i byłego pracodawcy oraz informacje o pomocy de minimis. Oświadczenia składasz pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Obowiązuje jeden termin: miesiąc poprzedzający miesiąc zwolnienia. Wniosek złożony wcześniej albo już w miesiącu wakacji ZUS pozostawi bez rozpoznania. Przykład ZUS: za lipiec 2026 wniosek należało złożyć do 30 czerwca 2026. Wniosek RWS rozpatrzony przez ZUS nie podlega wycofaniu ani korekcie. Informację dostajesz w systemie, a odmowa lub częściowe zwolnienie przychodzi w formie decyzji.
Za miesiąc objęty ulgą nadal składasz dokumenty rozliczeniowe w zwykłym terminie. Od decyzji możesz się odwołać do sądu w ciągu miesiąca od jej doręczenia. Jeśli zwolnienia nie dostaniesz, musisz rozliczyć i opłacić składki na zasadach ogólnych, także gdy się odwołujesz. Szczegóły rozliczenia w programie księgowym sprawdź z księgową.
Czy wakacje od ZUS obniżą emeryturę
Wakacje od ZUS nie oznaczają miesiąca bez składek zapisanych na przyszłość. Składki za okres zwolnienia finansuje budżet państwa i, jak wskazuje ZUS, wliczają się one do przyszłej emerytury lub renty. Zachowujesz też uprawnienia do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Jest jednak zastrzeżenie: podstawą składek emerytalnej i rentowych w miesiącu zwolnienia jest najniższa podstawa, która cię obowiązuje (ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18d). Z przepisu wynika, że jeśli dobrowolnie deklarujesz wyższą podstawę, w tym jednym miesiącu na konto trafią składki od minimalnej. Jeden miesiąc z budżetu niczego tu nie psuje, a o tym, jak zbudować resztę emerytury przy JDG, pisałem przy oszczędzaniu na emeryturę po 40.
Pełny ZUS, preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus, ulga na start: kto ile zyska
Kwota ulgi zależy od wariantu składek. Przy pełnym ZUS zwolnienie obejmuje 1926,76 zł z dobrowolnym chorobowym albo 1788,29 zł bez niego; obie kwoty zawierają składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Przy preferencyjnym ZUS to odpowiednio 456,18 zł i 420,86 zł, bo Funduszu Pracy przy tej podstawie nie płacisz. W Małym ZUS Plus kwota zależy od podstawy, a na uldze na start wakacje składkowe nie dają oszczędności, bo nie płacisz wtedy składek społecznych.
| Wariant składek | Składki objęte zwolnieniem (bez chorobowego) | Z dobrowolnym chorobowym | Czy wakacje mają sens |
|---|---|---|---|
| Pełny ZUS (podstawa 5652 zł) | 1788,29 zł | 1926,76 zł | tak, największa ulga |
| Preferencyjny ZUS (podstawa 1441,80 zł) | 420,86 zł | 456,18 zł | tak |
| Mały ZUS Plus | zależy od podstawy (1441,80-5652 zł) | zależy od podstawy | tak |
| Ulga na start | 0 zł, składek społecznych nie płacisz | nie dotyczy | nie |
We wszystkich wariantach składkę zdrowotną płacisz normalnie, a kwoty dotyczą 2026 roku przy stopie wypadkowej 1,67% i bez pracowników. Składki społeczne to największa pozycja w kosztach JDG w pierwszym roku, więc jeden miesiąc bez nich widać w budżecie firmy.
Który miesiąc wybrać i co zostało w 2026 roku
Wakacje ZUS 2026 można wykorzystać jeszcze za listopad albo grudzień, jeśli nie korzystałeś z nich wcześniej w tym roku. Za październik wniosku złożyć już nie można, bo termin minął 30 września. Wybór obejmuje jeden miesiąc w roku kalendarzowym, więc listopadowy wniosek za grudzień to ostatnia szansa na ulgę w 2026 roku. Wniosek złożony w grudniu za grudzień nie zostanie rozpatrzony. Za styczeń 2027 możesz złożyć wniosek w grudniu 2026.
Moim zdaniem wybierz miesiąc, w którym zwolnienie najbardziej pomoże firmowemu budżetowi, na przykład przed większym wydatkiem, i ustaw przypomnienie na miesiąc poprzedzający. Gdybym decydował dziś, sprawdziłbym najpierw, czy spełniam warunki, a potem od razu zapisał termin złożenia RWS.
Często zadawane pytania
Do kiedy trzeba złożyć wniosek o wakacje składkowe?
Wniosek składasz w miesiącu poprzedzającym wybrany miesiąc, na przykład za listopad do 31 października. ZUS pozostawia bez rozpoznania wniosek złożony wcześniej albo w miesiącu wakacji. Wniosek składasz wyłącznie przez eZUS.
Czy w wakacje składkowe płacę składkę zdrowotną?
Tak, zwolnienie nie obejmuje składki zdrowotnej. Płacisz ją w zwykłym terminie i zwykłej wysokości. Ulga nie obejmuje też składek za pracowników.
Czy wakacje składkowe liczą się do emerytury?
Tak, składki za ten miesiąc finansuje budżet państwa i są wliczane do przyszłej emerytury. Podstawą jest najniższa obowiązująca cię podstawa, więc jeśli dobrowolnie płacisz od wyższej podstawy, w tym miesiącu na konto trafią składki od minimalnej.
